De bedoeling van deze site is vooral te laten zien hoe boeiend het kan zijn om met papier-maché te werken, want het is het middel bij uitstek om volgens eigen inspiratie allerlei objecten te creëren. Het is uiterst veelzijdig, gemakkelijk te maken en de materialen zijn overal voorhanden. Je kan volgens je eigen inspiratie de moderne toer opgaan ofwel allerlei historische en traditionele landelijke stijlen nabootsen. De rijkgeschakeerde volkskunst ontleent immers haar aantrekkingskracht aan de combinatie van felle kleuren, karakteristieke motieven en rijke symboliek: voor de hobbyist een onuitputtelike bron van inspiratie.



1) stap per stap
2) werkruimte
3) geraamte maken
4) stroken krantenpapier prepareren
5) pulp maken
6) afwerkingsmethoden

top
1) stap per stap

Hier kan je de evolutie volgen van het maken van enkele dieren geillustreerd met foto's:


top
2)  werkruimte

Een speciale werkruimte is niet nodig, hoewel het handig is een plek uit te kiezen waar het werk kan blijven liggen. Het plezier van het werken met papier-mache komt ook voort uit de diverse stadia die moeten worden doorlopen en het langzaam tot stand zien komen van het werkstuk. Vloerbekleding en tafel kunnen zonodig met plastic worden bedekt. Zet alle benodigdheden klaar want eens begonnen zijn je handen vuil van de behangerslijm en de kleverige pulp.


top
3)  geraamte maken

Benodigdheden: kippendraad, ijzerdraad, nijptang, kniptang
Een geraamte in karton of een opgeblazen ballon zijn ideaal voor kleine, eenvoudige vormen die nadien met krantenstroken worden beplakt en eventueel met pulp om de vorm te accentueren. Een geraamte in kippendraad geeft echter veel meer mogelijkheden bij het maken van ongewone of ingewikkelde papier-maché vormen. Rollen kippendraad in verschillende dikte en grootte (maaswijdte) zijn verkrijgbaar in doe-het-zelf winkels en tuincentra.
Kies een goede grootte of gebruik verschillende maten.
Buig de kippendraad in de gewenste vorm en besteed veel aandacht aan de basisvorm, omdat het daarna makkelijker is om met de pulp een realistische vorm te geven.
Let goed op dat alle aparte stukken kippendraad goed aan elkaar worden vastgemaakt. Scherpe punten buig je naar binnen, zodat er later geen scherpe uitsteeksels blijven zitten die door het krantenpapier of de pulp kunnen prikken. Het is verstandig handschoenen te dragen om je handen te beschermen tegen schrammen en om de druk van de metaaldraad te verminderen wanneer je die in model brengt.
Duw en trek de kippendraad in de gewenste vorm tot je een vloeiend oppervlak bekomt.
Indien er sprake is van een lange vorm, bijvoorbeeld een been of poot, kan een kartonnen buis of een houten lat verwerkt worden in de kippendraad - kwestie van de constructie te verstevigen.
Als het geraamte klaar is, ga je na of de vormen en de details van bijvoorbeeld voeten, armen, hoofd e.d. wel kloppen.
Nu kunnen de details nog gecorrigeerd worden!
Wanneer je tevreden bent met de vorm, bedek je die met papierstroken (zie punt 2) en/of pulp (zie punt 3).
Als eerste laag kan je ook zijdepapier over het geraamte plakken (zelfde werkwijze als voor krantenpapier). Als het zijdepapier droog is, spant het zich volledig op en wordt de vorm van het geraamte mooi geaccentueerd.


top
4) stroken krantenpapier prepareren

Benodigdheden: stroken krantenpapier, behangerslijm
Doop de met de hand gescheurde stroken krantenpapier stuk voor stuk in een schoteltje met behangerslijm. De overtollige lijm kan je er met je vingers afwrijven.
Leg de stroken kris-kras (horizontaal, vertikaal, schuin) op het "lichaam" tot dit helemaal bedekt is. Leg alzo meerdere lagen over elkaar en laat drogen.


top
5)  pulp maken

Benodigdheden: een halve emmer met handgescheurde stukjes krantenpapier, een oude (druk)kookpan, behangerslijm, P.V.A.-lijm of witte knutsellijm, krijt, 1 lepel lijnolie, enkele druppels wintergroen- of kruidnagelolie, een plasic kom, een vergiet
Voor de pulp:
-dun papier:  zijdepapier, crêpepapier, papieren zakdoekjes, toiletpapier geven een fijne, porseleinachtige pulp
-krantenpapier:  is eveneens goed verwerkbare pulp
-eierbakjes in karton:  geven stevige, ruwe pulp

Hier moet je wat mee experimenteren, zodat je verschillende texturen kan geven aan je papier-maché object. Pulp kan in bijna iedere vorm gekneed worden en is licht en sterk.

Laat gescheurde stukjes papier van 1,5 x 1,5 cm één nacht in water weken. Doe het daarna in de oude drukkookpan en vul die tot bijna boven met water. Kook het papier minimum 30 min. om de vezels los te maken. Laat het wat afkoelen en klop het in de pan met een garde fijn tot het een pap wordt.
Schep het mengsel uit de pan en laat het uitdruipen in een vergiet of fijne zeef. Pers het water eruit door de pulp met je handen samen te knijpen. Verwijder zoveel mogelijk water, want je moet een mengsel bekomen dat zich makkelijk in een vorm laat kneden. Het mag niet te nat maar ook niet te taai zijn!
Doe de samengeperste pulp in een kom en laat nog wat afkoelen als het nog te warm is om te kneden.
Voeg 2 lepels krijt toe en meng goed. De pulp wordt nu kruimeliger.
Voeg 4 lepels knutsellijm, 3 lepels behangerslijm, enkele druppels wintergroen- of kruidnagelolie (om de vliegen weg te houden) en 1 lepel lijnolie (om de pulp langer vers te houden) toe en meng goed.
Als de pulp toch te taai aanvoelt, sproei er dan met een plantensproeier water over of voeg nog lijm aan toe. Kneed verder. De pulp voelt nu aan als klei en kan nu gebruikt worden.

Werkstukken van pulp hebben véél meer tijd nodig om te drogen dan degene die gemaakt zijn van stroken krantenpapier.
Laat volledig drogen!

N.B. De pulp kan meerdere weken bewaard worden in een goed gesloten potje in de koelkast.


top
6) afwerkingsmethoden

-Objecten van papier-mache kun je afwerken met een laagje van gekleurd vloei-of crèpepapier. Waar de randen van het papier elkaar overlappen, ontstaat een grote kleurdiepte.

-Decoupage is het versieren van een oppervlak met bedrukt papier, illustraties uit kranten, tijdschriften e.d. Je knipt de vormen uit, plakt ze op een geprepareerd oppervlak en legt er enkele laagjes vernis over. Het resultaat oogt als ingelegd of geschilderd werk.

-Reliëfs onder de laatste laag papier of pulp aangebracht, geven bij de afwerking een bijzonder effect. Je kan vanalles gebruiken: touwtjes, pitten, bonen, plastieken figuurtjes, schelpen, kralen, kant, textiel, stoffen bloemen, leder, glas, spiegeltjes, ...

Pas wanneer het werkstuk volledig droog is, kan de eerste laag ondergrondverf (gesso of witte binnen/buitenverf) geschilderd worden. Gesso is een sterke ondergrondverf waarbij de ondergrond zo hard als steen word. Ik vervang gesso door het product Powertex. (zie http://www.powertex.be)
Als het werkstuk geschilderd is in de gewenste kleuren, kan je er een laagje vernis op aanbrengen. Vernis op waterbasis of waterproof is te verkrijgen in verschillende soorten: van mat tot glanzend, lacquer, acrylic medium...